Mogelijk wordt het daardoor kouder op aarde. Tussen 1650 en 1710 ging de temperatuur al gemiddeld iets omlaag door een gebrek aan zulke explosies op de zon.

De zon heeft elke elf jaar een piek en een dal in het aantal zonne-explosies. In 2006 - 2007 was er zo'n dal.

''Inmiddels zou het aantal explosies weer moeten toenemen, op weg naar een piek rond 2011 à 2012. Maar tot onze verbazing werd het aantal explosies alsmaar lager en lager'', zegt De Jager.

''Een paar weken geleden was er nog wel zo'n explosie, na lange tijd. Sommigen dachten dat de stille periode voorbij was. Maar sindsdien is de zon weer dood. Zo dood als een pier.''

Over de reden van de trendbreuk tast De Jager in het duister. ''Geen mens die dat weet'', zegt hij. ''Het is erg intrigerend. We hebben het er met wetenschappers voortdurend over.''

Bronnen: nu.nl/ Foto: HLN

Invloed zon op klimaat blijkt beperkt (pdf)

Klimaatportaal:

Invloed natuurlijke processen op het klimaat

Rob van Dorland (KNMI)

De klimaatschommelingen in de 20ste eeuw tot aan 1950 zijn hoofdzakelijk veroorzaakt door drie natuurlijke oorzaken: sterke vulkaanuitbarstingen, variaties in zonneactiviteit en interne variabiliteit . Sterke vulkaanuitbarstingen blazen enorme hoeveelheden aërosol tot grote hoogte in de atmosfeer. Deze deeltjes verblijven gemiddeld een paar jaar in de hogere atmosfeer en kaatsen zonlicht terug waardoor het aardoppervlak afkoelt. Daarnaast is de zon geen constante energiebron. Processen op de zon zorgen voor kleine wisselingen in de hoeveelheid energie die de aarde bereikt, waardoor de temperatuur van de atmosfeer en aardoppervlak fluctueert. De derde natuurlijke factor wordt gevormd door zogeheten interne variabiliteit, waarvan El Niño de meest bekende is. El Niño is de naam die gegeven is aan een complexe wisselwerking tussen de oceaan en atmosfeer die eens in de drie á zeven jaar de zeewatertemperatuur in een gebied ten westen van Peru abnormaal verhoogt. Dit verschijnsel zorgt vervolgens voor wereldwijde afwijkingen van de bewolking, de neerslag en de temperatuur.

Vulkaanuitbarstingen en zonneactiviteit
In de periode 1880 tot 1920 was sprake van verhoogde vulkanische activiteit, terwijl er tussen 1920 en 1960 geen vulkaanuitbarstingen van betekenis zijn geweest. Samen met een toename van de zonneactiviteit kan de opwarming in de eerste helft van de 20e eeuw daarmee verklaard worden. De dalende temperatuurtrend tussen 1945 en 1976 wordt in verband gebracht met enerzijds een lichte afname van de zonneactiviteit en anderzijds met een toename van grote vulkaanuitbarstingen in de tweede helft van deze periode, beginnend met de uitbarstingen van de Mount Agung in 1963.

Temperatuurstijging sinds 1950
Vanaf 1950 kan het verloop van de wereldgemiddelde temperatuur alleen goed verklaard worden door de menselijke invloed in rekening te brengen. Daarbij speelt de verandering van de atmosferische samenstelling een belangrijke rol. Veranderingen in het landgebruik dragen vermoedelijk ook bij. Klimaatmodellen, die gevoed worden met zowel de natuurlijke als antropogene (door de mens veroorzaakte) verstoringen, kunnen het waargenomen temperatuurverloop in de 20e eeuw in grote lijnen simuleren. Ook langs andere weg, waarbij de waargenomen wereldgemiddelde temperatuur gecorrigeerd wordt voor de beste schattingen van de belangrijkste natuurlijke factoren, vulkaanforcering, zonneactiviteit en El Nino, blijft een markante temperatuurstijging over in de tweede helft van de twintigste eeuw van circa 0,5ºC. Deze temperatuurtrend komt qua vorm en timing sterk overeen met wat klimaatmodellen aan menselijke invloed berekenen. Uit dit soort studies blijkt dat de menselijke invloed op de temperatuurstijging vanaf 1950 overheersend is geworden.
 

Figuur: Temperatuurtrends natuurlijke factoren (KNMI)

Meer lezen:

» Methaan uit bomen geen oorzaak klimaatverandering Info-KNMI en Info-MNP
» Invloed zon op klimaat blijkt beperkt (pdf)

De concentratie broeikasgassen in de lucht heeft het hoogste niveau bereikt dat ooit gemeten werd. Dat maakte de 'World Meteorological Organisation' (WMO) van de Verenigde Naties bekend. Daardoor komen de meest pessimistische scenario's over de klimaatverandering weer een beetje dichterbij.

 We hopen dat Kopenhagen een beslissing over de broeikasgassen zal opleveren. Hoe langer we die beslissing uitstellen, des te groter zal de impact zijn. Michel Jarraud (WMO)

Twee jaar geleden stelde het IPCC van de VN nog dat de temperatuur op onze planeet tegen het einde van de eeuw met 2,4 tot 6,4 graden Celsius kan stijgen. In juli werd op een top in Italië door enkele grootmachten beslist dat we die temperatuursstijging moeten beperken tot twee graden. Maar dan zal er snel iets moeten veranderen. Volgens Michel Jarraud, hoofd van de WMO, versnelt de toename van onze CO2-uitstoot.

Uitstoot stijgt
Vorig jaar lag de hoeveelheid CO2 in de lucht op 385,2 deeltjes per miljoen, een stijging met 2 deeltjes per miljoen in één jaar tijd, zo stelt het rapport van de WMO. En niet alleen de hoeveelheid CO2 blijft stijgen, ook andere broeikasgassen (zoals methaan) komen in grotere massa's in onze atmosfeer terecht. Het is dus belangrijk dat op de VN-klimaattop in Kopenhagen een akkoord bereikt wordt over hoe we die concentratie broeikasgassen kunnen verminderen. Vooral de verbranding van fossiele brandstoffen is verantwoordelijk voor de uitstoot van broeikasgassen.

Pessimisme
Het ziet er dus niet meteen goed uit, want de gesprekken in de aanloop naar Kopenhagen verlopen heel moeizaam. "We zitten nu al dichter bij het meest pessimistische scenario", zegt Jarraud, verwijzend naar de voorspellingen van het IPCC. "Dat betekent dat we dringend actie moeten ondernemen. We hopen dat Kopenhagen een beslissing over de broeikasgassen zal opleveren. Hoe langer we die beslissing uitstellen, des te groter zal de impact zijn."

Kyoto volstond niet
In 1997 kwamen de VN-landen al eens samen in Kyoto om een eerste klimaatplan op te stellen. De Verenigde Staten weigerden de doelstellingen over te nemen. De meeste andere industrielanden besloten hun CO2-uitstoot met vijf procent te verminderen in vergelijking met 1990. "Het feit dat de concentratie broeikasgassen vorig jaar opnieuw gestegen is, bewijst dat de doelstellingen van Kyoto niet ambitieus genoeg waren", zegt Jarraud. "Maar zonder het Kyoto Protocol zou de situatie vandaag nog veel slechter geweest zijn." (gb)

Het rapport richt zich met name op politici, de pers en het grotere publiek, in de aanloop naar de klimaatconferentie in Kopenhagen volgende maand. Het is geen nieuw onderzoek; er wordt enkel gerefereerd aan vele studies die de laatste paar jaar zijn verschenen.

Verdere info plus volledig rapport: Copenhagen Diagnosis

Het hele land heeft last van fikse buien. Na de ’egale’ regen van maandagochtend, teisteren plensbuien het land, waarvan vooral het verkeer veel last heeft.

De zware wind zwelt aan tot storm aan de kust van Zeeland en Zuid–Holland. Landinwaarts in het midden en zuiden kunnen zware windstoten van 100 km per uur voorkomen, lokaal kunnen ze zelfs boven de 100 km komen. Het zwaartepunt van de storm met windkracht 9 ligt tussen 17.00 en 19.00 uur.

Een stortbui heeft in het Brabantse dorp Alphen tot grote problemen geleid. Het dorp was gedurende 2 uur onbereikbaar voor auto's. Bewoners sloten straten af om te voorkomen dat door de golven die de auto's zouden veroorzaken nog meer water hun huizen in kon stromen.
De brandweer van Alphen werd bij het leegpompen van de vele ondergelopen kelders en woningen bijgestaan door de omliggende korpsen Baarle-Nassau en Gilze. Ook zakte een complete vuilniswagen in de sloot omdat de chauffeur door de ondergelopen straat de rijbaan niet meer kon onderscheiden.

Ook Zeeland heeft te lijden onder de flinke regenval van vandaag. In Zeeuws-Vlaanderen, op Walcheren en de Bevelanden is de brandweer uitgerukt voor wateroverlast. Onder meer in Sas van Gent, Biervliet, Sluiskil en Aardenburg zorgde de vele regen voor problemen. Maar ook de brandweer van Goes, Wemeldinge en Middelburg rukte uit, meldt Omroep Zeeland.

Een omgewaaide boom blokkeerde maandagmiddag korte tijd deels de A79 bij Voerendaal. (Foto: Bas Quaedvlieg)

Op de buitenring van Amsterdam, ter hoogte van de afslag Bos en Lommer, is maandag een rijstrook afgesloten, omdat het water onder de viaducten niet weg kan door de enorme regenval. Foto ANP 

Bronnen: refdag.nl/Limburger.nl/Telegraaf

Volgens de autoriteiten kan het een week duren voordat de machines zijn gerepareerd en de inwoners van de stad in het zuiden van het land weer beschikken over drinkwater.

''We hebben te horen gekregen dat dit iets is dat eens in de 800 jaar gebeurt'', zei minister John Gormley van Milieu tegen het publieke radiostation RTE na een rondgang langs de zwaarst getroffen gebieden.

Doden en gewonden waren tot nog toe niet te betreuren als gevolg van het noodweer.

Het leger is ingezet om mensen te bevrijden uit benarde posities. De lokale autoriteiten krijgen verder hulp van vele vrijwilligers van het Rode Kruis.

Enkele stations in Sherkin Island, County Cork en Claremorris, County Mayo in het westen hebben al meer regen gehad dan in iedere voorgaande volle novembermaand.

Engeland

Niet alleen Ierland is zwaar getroffen door het noodweer. In het noordwesten van Engeland sneuvelden de afgelopen dagen eveneens neerslagrecords.

De Britse premier Gordon Brown bracht zaterdag bezoek aan de plaats Cockermouth nabij het Lake District, waar vele huizen onder water kwamen te staan.

Honderden mensen hebben elders onderdak moeten zoeken vanwege wateroverlast.

Voor de komende dagen wordt nog veel meer regen verwacht in Groot-Britannië en Ierland.

Bron: ANP /NU.nl

Overstroomd Cork in Ierland

Flooding on the Davis Road in Clonmel, Co. Tipperary. Photo: Kuba Zdun

Het onderzoek van de nieuwe satelliet heeft te maken met klimaatverandering. Als het aardoppervlak droger wordt, wordt de lucht erboven ook minder vochtig. Daardoor stijgt de temperatuur op aarde, waardoor meer zeewater verdampt en het zoutgehalte van zeeën toeneemt.

De lancering.

Wanneer zeeën zouter worden kan de loop van oceaanstromen veranderen, waardoor het klimaat op sommige plekken drastisch anders kan worden. Zo kan het op een bepaalde plek heter worden, waardoor de grond uitdroogt, waardoor de vicieuze cirkel doorgaat. De SMOS moet dat proces in kaart brengen, zodat overheden zich beter kunnen voorbereiden op de toekomst. De SMOS is ontwikkeld bij het ruimtevaartcentrum ESTEC in Noordwijk.

In de ergst getroffen gebieden raakten hoofdwegen geblokkeerd, gingen scholen dicht en ontvluchtten mensen hun huizen. Honderden mensen vonden 's nachts onderdak in een noodonderkomen, terwijl anderen door het wassende water werden ingesloten. Sommigen sloegen een gat in hun dak om te kunnen ontkomen. Er wordt nog meer regenval voorspeld en er zijn nog dertig waarschuwingen voor overstromingen.

De minister van Milieu Hilary Benn is naar het getroffen gebied gereisd en benoemde de situatie als "zeer ernstig". Hij zei dat Groot-Brittannië de "natste dag ooit gemeten" meemaakt.

De dienst Milieu heeft ernstige waarschuwingen voor overstroming gegeven voor 4 rivieren in de regio Cumbria, en belangrijke waarschuwingen voor 28 rivieren in Wales, en in het noordoosten en noordwesten van Engeland.

Klik hier voor meer foto's.

Door de storm lieten twee dakplaten van het Albert Heijn-hoofdkantoor in Zaandam los. De platen vielen naar beneden, maar richtten geen verdere schade aan. Ook raakte niemand gewond.

Langs de A8 tussen Zaandam en Amsterdam haalde de brandweer bij een Esso-tankstation uit voorzorg twee grote dakplaten weg die dreigden los te raken en op de snelweg te belanden.

Flinke schade was er bij constructiebedrijf van Ommen aan de Kitmanstraat in Alkmaar. Een deel van de gevel werd daar weggeblazen, en viel op twee auto‘s van werknemers.

Bron: NHD

Foto: Maurice Amoureus 

Door stevige windvlagen is vanochtend aan de Ericalaan in Hoogeveen een bouwsteiger omgewaaid. Van de twee bouwvakkers, die erop aan het werk waren, hield wonderwel één van hen er slechts enkele blauwe plekken aan over toen het gevaarte omging.

Bron: Blik op het Nieuws

Foto: Henk Brunink

Op een aantal plaatsen waaiden bomen om, onder meer in Amsterdam, Beverwijk, Amersfoort en Utrecht.

Foto Rob Amoureus

Brandweer purmerend rukte uit voor dakplaten die bijna los waaiden op een loopbrug tussen twee gebouwen in (rechts boven foto )

Vooral de zuidkust van Engeland werd getroffen, van de graafschappen Dorset en Hampshire tot Kent, in het zuidoosten.
De hevige wind heeft het zeewater opgezweept. Er werd gewaarschuwd voor overstromingen op 26 plaatsen in Engeland en op 18 in Wales.

De haven van Dover werd een tijdje gesloten. Het ferryverkeer van en naar Frankrijk verliep erg moeilijk.

Op verschillende plaatsen was er schade: afgerukte daken, omgewaaide bomen en schuttingen.

En foto's: BBC foto's

Klik hier om video te bekijken.

Bronnen: BBC/ deredactie.be

Onderzoeker Gerald Meehl van de UCAR publiceerde zijn bevindingen in het wetenschappelijk tijdschrift Geophysical Research Letters. Het onderzoek strekte zich uit over de periode 1950 tot september 2009.

Van zo'n 1800 weerstations verspreid over de VS werd dagelijks bekeken of er die dag een recordmaximum of recordminimum temperatuur voor zo'n dag werd bereikt. In de jaren 50 van de vorige eeuw waren het aantal warmte- en kouderecords ongeveer gelijk. In de jaren 60 en 70 wonnen de kouderecords het, sindsdien hebben de warmtecords steeds meer de overhand gekregen

De verhouding tussen warmte- en kouderecords is in het huidige decennium (sinds 1 januari 2000) toegenomen tot 2 op 1. In het westen van de VS is de verhouding nog wat hoger, in het oostelijk deel is het ongeveer 1,5 op 1.

De gewijzigde verhouding in de records komt niet zozeer op rekening van steeds meer warmterecords, maar veeleer door steeds minder kouderecords. Dit komt omdat vooral de nachten minder koud zijn geworden.

Het dodental bij  deze overstromingen kan nog oplopen. Alleen al in het departement van de hoofdstad San Salvador werden zestien doden geteld.

 Kouder dan normaal in de noordelijke delen van Europa, warmer in het zuiden.

Er waren ook abrupte veranderingen in het weer. Op de 7e een nieuw Duitse warmterecord voor oktober met 30,9 ° in Mühlheim. Een week later trok een sneeuwstorm door Midden-Europa. Met name in Oostenrijk is op sommige plaatsen meer sneeuw gevallen dan in elke andere oktobermaand in de laatste 25 jaar. Op 1 en 2 oktober waren er overstromingen in Sicilië en modderstromen eisten meer dan 20 levens daar. In Palermo, viel vervolgens meer dan 200 mm in 24 uur.

Verschillende tropische cyclonen in Azië
In Azië was oktober zeer warm en het duurde tot afgelopen week voor de afkoeling serieus begon in Siberië. Oost-Azië werd getroffen door een aantal tropische cyclonen, waarvan er vier orkaankracht bereikte. De meeste schade gaf tyfoon Parma, die eiste meer dan 300 levens in de Filipijnen. Aan de noordkant van Parma vielen meer dan 1.000 mm in Taiwan op 5 oktober.

Koud en stormen in Noord-Amerika
In het zuiden van Canada en de meeste gebieden van de Verenigde Staten was oktober te koud met een temperatuur van 2-5 graden ondr normaal over grote gebieden. Al op de 12e augustus daalde de temperatuur tot -25 ° in de Montana. Californië werd beïnvloed door de eerste winterstorm van dit seizoen op 13 en 14 oktober, met een lokale neerslagsom van ongeveer 300 mm.

Op de Atlantische Oceaan bleef het rustig in het cycloonseizoen. Aan de westkust van Mexico, landden verscheidene ernstige tropische cyclonen. In het centrum van de cycloon Rick heerste een luchtdruk van 906 hPa, wat betekende dat het de meest intense tropische cycloon in de oostelijke Stille Oceaan was sinds 1997.

10 graden warmer dan normaal in het Russische noordpoolgebied
In het noordpoolgebied, was het over het algemeen warmer dan normaal in oktober. Dit geldt met name voor het Russische deel van het noordpoolgebied, waar de temperatuur op verschillende plaatsen een overschot had van maximaal tien graden.

+47 Graden in Argentinië!
Eind oktober heerste er grote hitte in Argentinië, met temperaturen tot 47 °, die nauwelijks twee graden onderdeden ten opzichte van het Zuid-Amerikaanse warmterecord.

De volgens maximum en minimum temperaturen en maximum neerslag werden gevonden in de afgelopen maand.

Europa     
34,4°  5e, Córdoba, Spanje

-21,9° den 13e, Pajala, Zweden

219 mm den 1e, Palermo, Sicilien

Azië
47,0° op de 4e, Mekka, Saudi-Arabië

-39,1° de 30e, Ojmjakon, Sibirië

1087 mm de 5e, Gulu, Taiwan

Arktis
12,8° den 16e , Narsarsuaq, Groenland

-49,7° de 7e, Summit, Grönland (3200 mtr hoog)

Nordamerika
43,0°  de 6e, Cuatro Ciénegas, Mexico

-27,7° de 31e, Robertson Lake, Kanada

312 mm de 13e, Mt Umunhum, USA (Californië)

Zuid- Amerika
47,0° de 30e, Catamarca, Argentinië

-9,5° de 7e, Balmaceda, Chili 

164 mm de 11e, Salvador, Brasilië

Antarktica
10,0°  de 8e, Base Esperanza

-71,3° de 7e, Dome A (4000 meter hoog)

Afrika
44,5° de 4e, Dongola, Sudan

-4,3° de 9e, Sutherland, Sydafrika

170 mm de 24, Ngaoundére, Kamerun

Australië/Oceanië
45,4° de 30, Marble Bar, Australië

-7,3° de 8, Thredbo, Australië

182 mm de 30, Rotuma, Fiji

 "Volgens de voorspellingen zijn en blijven de voorwaarden voor een El Niño in de Stille Oceaan aanwezig. Het betekent dat de mondiale temperatuur in de komende zes maanden minimumaal waarschijnlijk in het warme eindstuk ligt ", zegt onderzoeksdirecteur Jens Hesselberg van het Deense Klimaat Center van DMI.
El Niño en La Niña zijn natuurlijke klimaatvariaties die invloed hebben op de mondiale temperatuur. Daardoor helpen ze om de menselijke invloed op de klimaatontwikkeling te vervagen en onzekerheden te creëren over wat er precies gebeurt in het klimaatsysteem.

Augustus 2009: tweede warmste augustus
 
De effecten van El Niño, die zich in de vroege zomer al liet zien, had invloed op de wereldwijde gemiddelde temperatuur voor augustus 2009. Volgens de U. S. National Oceanic en Atmospheric Administration (NOAA) was deze maand 0,62 ° C boven normaal voor de 20e eeuw.
"Dat maakt augustus 2009 de tweede warmste augustus in de periode waarin de mondiale temperatuur metingen plaats hebben gevonden. Slechts augustus 1998 was warmer met een plus van 0,67 ° C," zegt Jens Hesselberg.
"Het is opmerkelijk dat de temperatuur een grote sprong van deze omvang neemt bij onze huidige El Niño die nog steeds relatief zwak is. Ook al omdat voor de maand augustus het record 11 jaar geleden tot stand was gekomen onder invloed van een eraan voorafgaande zeer sterke El Niño - de sterkste in de 20e eeuw ".

De warmte verbreedt zich
In aanvulling op de globale gemiddelde temperatuur in augustus, zijn er ook andere tekenen dat we een periode ingaan van nieuwe regionale en mondiale temperatuurrecords, zoals we zagen rond de sterke El Niño in de late jaren 1990.

"Zomer 2009 [juni, juli en augustus] was de tweede warmste zomer ooit gemeten - nogmaals, alleen overtroffen door de zomer van 1998. Kijken we naar de  mondiale zeewatertemperatuur in augustus 2009, dan was het de warmste augustus ooit, net zoals de temperatuur van het zeewater voor alle drie zomermaanden de hoogste was die ooit gemeten werd. Augustus was ook de warmste augustusmaand ooit gemeten op het zuidelijk halfrond - zowel op land als gemiddeld over land en de oceaan, "zegt de onderzoeksleider.

Niet omhooggeschoten

Maar temperatuurschommelingen gedurende maanden tot tientallen jaren, zijn niet beslissend voor de beoordeling van de opwarming van de aarde. Ongeacht of de tendens omhoog dan wel omlaag gaat.
"Het is echt alleen zinnig om te kijken naar temperatuurveranderingen over langere tijd. Traditioneel hebben klimatologen een voorkeur voor een 30-jarige periode, dat schijnt een goede tijdhorizon te zijn, die de grote schommelingen in de temperatuurcurve, die op een tijdschaal van maand tot decennia voorkomt dempen, "aldus Jens Hesselberg.
Mocht 2010 dus blijken te komen tot het warmste jaar dat ooit gemeten is op aarde - en het is niet onwaarschijnlijk -, dan is de conclusie dus niet dat de 'temperatuur van de aarde toeneemt met raketsnelheid. " Het betekent gewoon dat de natuurlijke variaties die voortdurend op de achtergrond meespelen, weer in dezelfde richting staan als de door de mens veroorzaakte opwarming van de aarde, dat laatste aangedreven door een steeds toenemende hoeveelheid broeikasgassen in de atmosfeer.

Ontwikkelingen in de wereldgemiddelde zeewatertemperatuur van januari 1880 tot en met augustus 2009. De gebruikte data zijn de maandelijkse gemiddelden. Tegelijk zijn weergegeven de afgevlakte tendensen die laten zien:
De jaarlijkse variatie (groen)
De variatie over 5 jaar (geel)
De variatie over 10 jaar (blauw)
De variatie over 20 jaar (bruin)
De variatie over 30 jaar (rood)

Data zijn van NOAA, grafiek DMI, artikel DMI, vertaling www.VWKweb.nl