overzicht van vorige maanden

 

29 September: Opnieuw overstromingen in oosten van Duitsland

28 September: Zware aardverschuiving Mexico

25 September: Smelt op Groenland niet eerder zoveel als deze zomer

23 September: Orkaan Julia brak een rij aan orkaan-records

22 September: Zeilschepen volbrengen rondje Noordpool

17 September: Meteorologen op klimaatexpeditie naar Groenland

11 September: Modderstromen na overvloedige regen in Atrani (It.)

05 September: Recordhoge maximumtemperatuur in Groenland

03 September: IJskappen smelten minder snel dan eerder berekend

01 September: Zomer 2010 (juni, juli, augustus): Warm en zonnig maar ook nat

01 September: Augustus 2010: Zeer nat, somber en aan de koele kant


29 september

Opnieuw overstromingen in oosten van Duitsland Afdrukken E-mail
Door langdurige regenval is er opnieuw een gebied onder water komen te staan in het stroomgebied van de Oder-Neisse. Regenhoeveelheden tot vanmorgen vroeg 06:00 UTC  waren als volgt:
Radis bij de stad Kemberg in de regio Wittenberg (Sachsen-Anhalt) 94.7 mm. Ook Klettwitz (Brandenburg) in de regio Oberspreewald-Lausitz kwam hoog uit met 94.4 mm en het Saksische Strauch (Großenhain regio Meißen) tapte 93.8 mm af.

Schon wieder leidet Ostdeutschland unter Überschwemmungen - gerade einmal zwei Monate sind vergangen, seit im August 2010 Oder und Neiße über die Ufer getreten sind. Ein Ortsteil Kanenas in Sachsen-Anhalt steht unter Wasser.
Foto: dapd. Het woongebied KanenasKanenas in Sachsen-Anhalt

 


28 september

Zware aardverschuiving Mexico Afdrukken E-mail
Door een aardverschuiving zijn honderden woningen bedolven in Santa Maria de Tlahuitoltepec, Mexico. Geschat wordt dat tussen de vijfhonderd en duizend mensen onder de modder terecht zijn gekomen.

De aardverschuiving dinsdagochtend volgde op dagenlange zware regenval, samenhangend met de (restanten van) tropische storm Matthew. Reddingswerkers hebben grote moeite het getroffen gebied in de regio Sierra Juarez te bereiken, omdat veel wegen geblokkeerd zijn.

kaartje Mexico


25 september

Smelt op Groenland niet eerder zoveel als deze zomer Afdrukken E-mail
De temperaturen rond Groenland afgelopen zomer, duidden er al op dat de totale hoeveelheid ijsafsmelt in het binnenland van Groenland, fors zou zijn dit jaar. Volgens een Amerikaanse studie blijkt nu dat deze zomer het smelten van de ijskap op grotere schaal is gebeurd dan ooit eerder gezien is.

"Uit satellietmetingen van de ijskap blijkt dat het massaverlies over de afgelopen 10 jaar is versneld en dat bevestigt de nieuwe studie ook. Onderwijl, is het juist in de zomer van 2010 recordwarm geweest wereldwijd", zegt klimatologe Gudfinna Adalgeirsdottir bij het Deens Klimaatcentrum van DMI.

Klimatoloog Jason E. Box van het Byrd Polar Research Center van Ohio State University VS, zei donderdag bij CNN dat er volgens zijn onderzoek het grootste ijsverlies is sinds men in 1873 begon met het meten van de temperatuur op en om Groenland.

De zogenaamde GRACE-satellieten houden continu toezicht op de Groenlandse ijskap. De satellieten meten de ijsmassa sinds 2002.
Volgens een studie uit 2009 was het verlies van ijsmassa in de periode 2002-2003 137 gigaton per jaar, terwijl het in 2007-2009 286 gigaton per jaar was.

GRACE-satellieten meten het totale gewicht van de ijskap, en dus ook de variabele hoeveelheid sneeuw en ijs, die toegevoegd wordt tijdens iedere winter, en dat is niet verrekend in Jason E. Box' onderzoek, daarin komt alleen de totale afsmelt van dit zomerseizoen aan de orde. Dat zegt echter wel iets over de toegevoerde warmte.
"Voor wat betreft de absolute vermindering van het ijs moeten we dus afwachten wat de onderzoeken met de satellieten laten zien. Dan kunnen we iets over de absolute massabalans van de ijskap zeggen, dus de balans tussen absolute groei en afname", aldus Gudfinna Adalgeirsdottir.


Recordwarme zomer
De zomer van 2010 werd ook de wereldwijd recordwarm. Lokaal maakten Groenland en Rusland ongewoon hoge temperaturen mee deze zomer.

Bron: DMI


Deze zomer brak er een stuk ijs van de Peterman-gletsjer af ter grootte van de provincie Limburg.
Foto: NASA

 

23 september

Orkaan Julia brak een rij aan orkaan-records Afdrukken E-mail
Orkaan Julia blijkt gezorgd tehebben voor tal van records voor wat betreft orkanen op Atlantische Oceaan. Orkaan Julia was het tiende tropische lagedruksysteem in de Atlantische Oceaan in 2010 dat een naam kreeg vanwege het bereiken van de orkaanstatus. Het systeem is ontstaan in de buurt van de Kaapverdische eilanden voor de Afrikaanse westkust aan het begin van week 37 en nam explosief in kracht toe in de nacht van woensdag 15 september en wel tot een categorie 4 orkaan met windsnelheden van 220 km/uur.

Later bleek dat Julia daarmee meerdere records voor tropische cyclonen in de Atlantische Oceaan had veroorzaakt o.a. tesamen met de in de buurt liggende gelijktijdige orkaan Igor, die meer naar het westen lag.

  1. Record 1: Julia is een categorie 4 orkaan die het verst oostelijk op de Oceaan geregistreerd werd en aldus het dichtst bij Europa.
  2. Record 2: Met Julia's opwaardering naar categorie 4 orkaan is 2010 het jaar waarin het vroegst een 4e categorie 4 orkaan is ontstaan.
  3. Record 3: met het bereiken van die categorie 4  was er het 4e systeem met die kracht ontstaan binnen slechts 20 dagen. Het vorige record, van 24 dagen, was van 1999.

Mogelijk niet eerder gebeurd: Julia en Karl werden categorie 4 op hetzelfde moment. Alleen in 1926 zou dit ook gebeurd zijn, dat op de Atlantische Oceaan twee categorie 4-systemen tegelijk ontstonden. (maar in die tijd was het meer fingerspitzgefühl die vaststelling: er waren geen satellieten, boeien en orkaanjachtvliegtuigen met dropsondes. De exacte datum en tijd voor een bepaalde status was veel minder goed bekend dan tegenwoordig).

Bron: DMI

Igor og Julia som kategori 4. Foto NASA.
Julia rechts en Igor links samen op de Atlantische Oceaan. Woensdag 15 september 2010. Foto NASA.

 
Volgende >

22 september

Zeilschepen volbrengen rondje Noordpool Afdrukken E-mail
Voor het eerst in de geschiedenis hebben twee zeilschepen in één seizoen zowel de NO-Passage als de NW-Passage bevaren.

De Noorse trimaran  'Northern Passage' bezeilde eerst de NO-Passage ten noorden van Rusland in oostelijke richting, gevolgd door de NW-Passage tussen de Canadese arctische eilanden door. Het schip is inmiddels bij Pond Inlet (Nunavut, Canada) gearriveerd. Na een tussenstop zal dan de terugreis beginnen onder Groenland door naar Oslo.

Het Russische motorzeiljacht 'Peter 1' heeft dezelfde tocht volbracht.

De twee bemanningen ontmoetten elkaar onderweg bij enkele korte tussenstops in Pevek (Rusland), Barrow (Alaska) en Cambridge Bay (Canada).

Met het afnemende arctische ijs wordt ook vaker commercieel van de passages gebruik gemaakt. In elk geval twee vrachtschepen zijn dit jaar vanaf Moermansk via de NO-Passage naar China gevaren. De Russische overheid heeft besloten een reeks van reddingsstations op te zetten langs de Arctische kust, nu het zeeverkeer daar zal gaan toenemen.


17 september

Meteorologen op klimaatexpeditie naar Groenland Afdrukken E-mail
In het warmste jaar sinds het begin van de moderne waarnemingen, is op woensdag 15 september een internationale groep meteorologen en duurzaamheidsspecialisten onder leiding van weerpresentator Reinier van den Berg naar de ijskap van Groenland vertrokken voor een expeditie.
Doel van de expeditie is om uit eerste hand te ervaren wat klimaatverandering betekent voor dit kwetsbare en veelbesproken gebied. De maand september betekent in Groenland de overgang van zomer naar winter, de periode waarin de jaarlijkse ijssmelt maximaal zichtbaar is, voordat het ijs in de winter weer langzaam aangroeit.

De groep wordt vergezeld door zowel een Canadese als Nederlandse TV-ploeg, die verslag zullen doen van de tocht langs de grens van land en ijs. Op deze wijze kunnen miljoenen mensen kennis nemen van de huidige situatie in Groenland. De groep zal twee nachten doorbrengen op de ijskap zelf en één nacht op het land, aan de voet van een spectaculaire gletsjertong.
De expeditie naar dit kwetsbare gebied wordt klimaatneutraal uitgevoerd. Het CO2 van de gevlogen en gereden afstand wordt gecompenseerd en er wordt geen gebruik gemaakt van gemotoriseerd vervoer op de ijskap. De deelnemers verplaatsen zich te voet en maken zoveel mogelijk gebruik van biobrandstof en zonne-energie voor koken en opladen van de apparatuur. Met de expeditie vragen de in duurzaamheid en klimaat gespecialiseerde deelnemers de aandacht voor de problematiek van de impact van mondiale opwarming op de wereld in het algemeen en op de ijskap van Groenland in het bijzonder. Door aandacht in de media voor de persoonlijke ervaringen op de ijskap willen de deelnemers de problematiek hoger op de politieke en maatschappelijke agenda krijgen.
   
 
Aan het begin en einde van de expeditie worden bezoeken gebracht aan lokale specialisten op het gebied van klimaatverandering en de situatie van de Groenlandse ijskap. Hierbij zullen onderzoeksresultaten van verschillende wetenschappelijke instituten worden gecombineerd met eigen waarnemingen en de observaties van de lokale bevolking in West-Groenland. Ook zal het recent gepubliceerde onderzoek over het langzamere tempo van het smelten van de ijskap van onder andere de TU Delft hierbij aan de orde komen.
   
 
De klimaatexpeditie vindt plaats van 15 tot en met 20 september en is georganiseerd door de Nederlandse expeditie-organisator Expedition Factory BV in samenwerking met Reinier van den Berg. Onder de deelnemers bevinden zich onder andere meteorologen Reinier van den Berg (Meteoconsult), Helga van Leur (RTL4) en Jocelyne Blouin (TV Canada) en RTL-verslaggever Reinoud Broekhuijsen.

voor meer informatie klil hier
    

Bron: Expeditionfactory. Taalaanpassingen VWK.

11 september

Modderstromen na overvloedige regen in Atrani (It.) Afdrukken E-mail
Het Zuid-Italiaanse dorp Atrani is donderdag en vrijdag na urenlange regenval getroffen door enorme water- en modderstromen. Een 25-jarige vrouw, die door een modderstroom is meegevoerd, wordt vermist. Met duikers en een helikopter wordt naar haar gezocht.

Dit meldde het Italiaanse persbureau ANSA vrijdagavond. De modderstromen waren zo sterk dat zij auto's en andere zware voorwerpen meevoerden. Vrijwel het gehele dorp van ruim 900 inwoners is met modder bedekt. De burgemeester had even gevreesd voor ,,de vernietiging van het hele dorp''.

Atrani grenst aan het stadje Amalfi, de naamgever van de Costiera Amalfitana, een kust die wereldberoemd is vanwege natuurschoon, eeuwenoude monumenten en pittoreske dorpjes. De toeristische trekpleister Costiera Amalfitana ligt ten zuiden van Napels en staat op de Werelderfgoedlijst van de VN-cultuurorganisatie Unesco.

Bron: Brabants Dagblad

Bron: AP Photo/Tanopress


05 september

Recordhoge maximumtemperatuur in Groenland Afdrukken E-mail
In Nuuk op Groenland werd donderdag de hoogste maximum temperatuur genoteerd ooit gemeten in september in Groenland. De hoge temperatuur was het resultaat van veel zonneschijn, oorspronkelijk warme lucht en een Föhnwind.

De zon scheen uit een wolkenloze hemel op het eerste deel van de dag en deed de temperatuur al flink stijgen en vervolgens zorgde later een klein lagedrukgebiedje voor een oosten wind, waardoor een Föhnwind een neerwaartse luchtstroom over de stad deed trekken en zodoende bereikte de temperatuur de recordhoogte van 24.9 graden.


In de loop van de middag kwamen wolken waardoor de temperatuur al begon te dalen en doordat de wind  omging naar het zuiden en aanwakkerde tot een felle wind, met windstoten van windkracht, 20 m / s, daalde de temperatuur tot 16-17 ° C. Daarmee was aan het einde van de dag gebeurd met de warmte en de zomerse temperaturen op deze weergeschiedenisschrijvende dag.


03 september

IJskappen smelten minder snel dan eerder berekend Afdrukken E-mail
Het afsmelten van de ijskappen van Groenland en West-Antarctica gaat ongeveer tweemaal zo langzaam als werd gedacht. Dit blijkt uit onderzoek van de TU Delft, SRON en het Jet Propulsion Laboratory. De wetenschappers publiceren hierover in het septembernummer van Nature Geoscience.
 

De afsmelt van de ijskappen wordt sinds 2002 in kaart gebracht met metingen van de twee GRACE-satellieten. Deze detecteren vanuit de ruimte kleine veranderingen in het zwaartekrachtveld van de aarde. Deze veranderingen hangen samen met de precieze verdeling van de massa op aarde, waaronder ijs en water. Als ijs smelt en in zee terechtkomt, heeft dit dus invloed op het zwaartekrachtveld.

Op basis van dit principe kwamen eerdere schattingen voor de Groenlandse ijskap uit op 230 gigaton (230.000 miljard kilo) ijs per jaar dat smelt. Dat resulteert vervolgens in een gemiddelde mondiale zeespiegelstijging van ca. 0,75 mm per jaar. Voor West-Antarctica bedroeg de schatting 132 gigaton per jaar.

Bij deze resultaten blijkt nu echter niet goed gecorrigeerd te zijn voor glacial isostatic adjustment, het fenomeen dat de aardkorst nog steeds opveert ten gevolge van het afsmelten van de grote ijskappen van de laatste grote IJstijd, zo’n 20.000 jaar geleden. Deze bewegingen van de aardkorst moet je meenemen in de berekeningen want deze verticale bewegingen veranderen de massaverdeling van de aarde en dus hebben ze ook invloed op het zwaartekrachtveld.

Het volledige persbericht van de TU Delft is hier te lezen. Geïnteresseerden kunnen hier een Engelstalige toelichting annex samenvatting van het volledige onderzoek lezen.

Bronnen: TU Delft, Nature GeoScience


01 september

Zomer 2010 (juni, juli, augustus): Warm en zonnig maar ook nat
 
Eerste helft zomer was warm en zonnig, daarna nat en vrij somber
 
De zomer was warm met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 17,7 °C tegen 16,6 °C normaal. In het noorden en westen van het land was de afwijking van normaal 0,7-1,0 graad, in het zuidoosten tot 1,5 graad. (Sittard 18,8 graden)
De eerste week van juni was fraai en warm, daarna volgde een periode met normale temperaturen. Vanaf 22 juni was het volop zomers. Dit vaak zonnige en zeer warme weer hield een maand aan. Vanaf 21 juli verliep de rest van de zomer wisselvallig en schommelde de temperatuur meestal rond het langjarige gemiddelde.
Juni was warm met in De Bilt een gemiddelde temperatuur van 16,4 °C tegen 15,2 °C normaal. Juli was zeer warm en eindigde met 19,9 °C tegen een langjarig gemiddelde van 17,4 °C zelfs op de vijfde plaats in de rij van warmste julimaanden sinds 1901. Augustus was aan de koele kant met 16,8 °C tegen 17,2 °C normaal.
In totaal telde de zomer in De Bilt 74 warme (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger), 26 zomerse (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger) en drie tropische dagen (maximumtemperatuur 30,0 °C of hoger). Normaal telt de zomer 54 warme, 18 zomerse en drie tropische dagen.
In het zuidoosten werden lokaal zelfs 12 tropische dagen genoteerd, waarvan tien in juli. In het Limburgse Arcen en Ell werd het drie dagen warmer dan 35 °C. De landelijk hoogste temperatuur, 36,2 °C, werd gemeten op 9 juli in Arcen. De landelijk laagste temperatuur, 2,2 °C, werd gemeten in de vroege ochtend van 22 juni in Eelde. (Sittard telde 73 warme dagen, 31 zomerse dagen en 9 tropische dagen en uiteraard nog 2 hittegolven in juni en juli)

 

 
Gemiddeld over het land viel er 270 mm neerslag tegen 202 mm normaal.
Juni was zeer droog met gemiddeld over het land 23 mm neerslag tegen 71 mm normaal. Vrijwel de complete maandsom neerslag viel tijdens de tweede week van juni, toen een depressie het weer bepaalde.
In juli viel 76 mm; vrijwel de normale hoeveelheid van 70 mm. Het ging hierbij veelal om kortdurende (onweers)buien, met name in het tijdvak van 10 tot en met 14 juli. Soms gingen de buien vergezeld van hagel en windstoten. Op de 14e werd in Volkel een stoot geregistreerd van 125 km/uur. Er ontstond die dag veel windschade, vooral in de omgeving van Vethuizen waar ook twee doden te betreuren vielen.
Augustus was met 170 mm tegen 62 mm normaal de op één na natste oogstmaand sinds 1901. De natste augustusmaand was die van 2006 met 185 mm. Op 15 en 16 augustus veroorzaakte een boven ons land slepende regenzone vooral veel regen in het zuiden. Daar viel toen 30 tot ruim 50 mm, in Zeeland lokaal 100 mm. Op 26 augustus was het opnieuw een slepend front dat voor veel neerslag zorgde. In een brede strook over het midden van het land viel 80 tot ruim 130 mm, in Lievelde zelfs 138 mm in een etmaal. Op veel plaatsen ontstond op uitgebreide schaal wateroverlast.
In totaal werden er acht dagen geteld met op tenminste één KNMI-neerslagstation 50 mm of meer. Het normale aantal bedraagt zes. Van de KNMI-stations was Hupsel deze zomer het natst met 374 mm. In het zuidoosten viel de minste neerslag, Ell registreerde 201 mm. In De Bilt werd 251 mm afgetapt tegen 200 mm normaal. (Sittard 262,6 mm )

 
Met gemiddeld over het land 692 zonuren tegen 591 normaal was de zomer zonnig. Zowel juni als juli waren zeer zonnig met 265, respectievelijk 258 zonuren. Het normale aantal bedraagt 192 voor juni en 201 voor juli. Augustus was juist somber met ca. 165 zonuren tegen 198 normaal. In het westen van het land was de zomer het zonnigst. Het KNMI-station Cabauw registreerde de meeste zonuren: 722 zonuren. Op de Veluwe en in het zuidoosten van het land scheen de zon het minst. Deelen en Ell noteerden beide 641 uren. In De Bilt werden 700 zonuren geregistreerd teg 575 normaal.

Over de zomer 2009 bedroeg de gemiddelde temperatuur in De Bilt 17,4 °C, het aantal uren zonneschijn 691 en de neerslagsom 207 mm.

Normaal=het langjarig gemiddelde over het tijdvak 1971-2000 / De Bilt, 1 september 2010/Rob Sluijter


01 september

Augustus 2010: Zeer nat, somber en aan de koele kant
 
Op één na natste augustus in ruim honderd jaar
 
Augustus was wisselvallig en zeer nat. Gemiddeld over het land viel 170 mm neerslag, tegen 62 mm normaal. Daarmee was het de op één na natste oogstmaand sinds 1906. De natste augustusmaand was die van 2006 met 185 mm. ( In Sittard viel 159,0 mm)
De meeste neerslag, 200 tot ca. 295 mm viel in een brede, west-oost georienteerde strook over het midden van het land.

 
Een groot deel van daarvan, ca. 80 tot ruim 130 mm, viel rond 26 augustus toen een vrijwel stilliggende frontale zone hevige regenval veroorzaakte. Het KNMI-neerslagstation in Lievelde registreerde 138 mm in 24 uur. Dat is de op twee na hoogste etmaalsom die in ons land is gemeten.
Op uitgebreide schaal ontstond wateroverlast. Wateroverlast op regionale schaal komt in ons land gemiddeld eens per twee jaar voor. We moeten echter terug tot september en oktober 1998 om twee gevallen te vinden waarop de schaalgrootte van de overlast vergelijkbaar was met die van 26 augustus.
Op 15 en 16 augustus viel er ook langdurig en overvloedige neerslag. In Zeeland en Zuid-Limburg werd toen 50 tot 100 mm afgetapt.
Bovendien viel er op 23 augustus vooral in het westen veel regen, lokaal meer dan 50 mm.
Een actieve depressie veroorzaakte op de 29e en 30e onstuimig weer. Er werden windstoten tot ca. 100 km/uur geregistreerd. Deze dagen viel in een strook van Friesland naar Noord-Limburg 30 tot 65 mm veel regen.
Het wisselvallige en natte karakter van augustus komt ook tot uitdrukking in het aantal dagen met neerslag. Op veel plaatsen viel er op 26 dagen wel enige neerslag.
De minste neerslag viel nog in een strook van Zeeland naar Limburg en in het noordoosten van het land, lokaal 'slechts' ca. 105 mm. In De Bilt werd 155 mm afgetapt tegen 58 mm normaal.
 

Augustus was in De Bilt aan de koele kant met een gemiddelde temperatuur van 16,8 °C tegen 17,2 °C normaal. (Sittard 17,7 graden)
Tot en met de 19e lag de temperatuur rond of iets onder het langjarig gemiddelde. Alleen het tijdvak van 20 tot en met 23 augustus verliep vrij warm. In De Bilt werden toen twee zomerse dagen (maximumtemperatuur 25,0 °C of hoger) gemeten. Normaal telt augustus zeven zomerse dagen. Tropische dagen (maximumtemperatuur 30,0 °C of hoger) kwamen niet voor. De landelijk hoogste temperatuur, 29,6 °C, werd gemeten op 20 augustus in het Zeeuwse Westdorpe. Het aantal warme dagen (maximumtemperatuur 20,0 °C of hoger) bedroeg in De Bilt 23, tegen 22 normaal.
De laatste week van de maand verliep koel. Over de 29e werd in Eelde zelfs een etmaalgemiddelde berekend van slechts 11,9 °C. In de afgelopen ruim 100 jaar waren er maar zeven augustusdagen in de meetreeks van Eelde nog koeler. (Sittard noteerde 23 warme dagen en 4 zomerse dagen )


 

 
Augustus was somber met gemiddeld over het land 170 zonuren tegen normaal 198. De zon scheen het meest in de kustgebieden. De Kooy registreerde 192 uren. In het binnenland was het regionaal zeer somber. Het somberste KNMI-station was Arcen met 136 zonuren. In De Bilt kwam de maandsom uit op 162 uren zonneschijn, tegen een langjarig gemiddelde van 192 uren

Vorig jaar augustus bedroeg in De Bilt de gemiddelde temperatuur 18,5 °C, het aantal uren zonneschijn 226 en de neerslagsom 47 mm.
Normaal = het langjarig gemiddelde over het tijdvak 1971-2000

De Bilt, 1 september 2010//Rob Sluijter